Chó sắp đẻ có dấu hiệu gì? 8 dấu hiệu và cách xử trí

Chó sắp đẻ có dấu hiệu gì và cần chuẩn bị những gì?

Chó sắp đẻ thường có dấu hiệu rõ nhất trong một đến hai ngày trước khi chuyển dạ. Đó là nhiệt độ hậu môn giảm, bỏ ăn, làm ổ và bồn chồn. Nhận ra sớm giúp bạn kịp chuẩn bị ổ đẻ và dụng cụ cần thiết.

Bài viết này giải thích các dấu hiệu chuyển dạ ở chó, kèm điểm khác ở mèo. Bạn cũng sẽ biết ba giai đoạn của quá trình đẻ và cách chuẩn bị tại nhà. Cuối bài là những mốc thời gian cho biết ca đẻ cần can thiệp.

Nội dung chỉ mang tính hướng dẫn chung. Mỗi cá thể có thể khác nhau. Khi nghi ngờ, hãy liên hệ bác sĩ thú y sớm.

Chó mèo mang thai bao lâu thì đẻ?

Chó mang thai trung bình khoảng 63 ngày. Mèo khoảng 65 ngày. Ngày đẻ thực tế có thể lệch vài ngày.

Ngày phối thường chỉ là ước lượng. Tinh trùng có thể sống vài ngày trong đường sinh dục của con cái. Vì vậy, hãy xem ngày dự sinh là một khoảng thời gian. Đừng xem đó là một ngày cố định.

Bác sĩ thú y có thể siêu âm để xác nhận có thai. Từ khoảng ngày thứ 45, X-quang giúp đếm số con. Biết trước số con, bạn sẽ theo dõi ca đẻ chính xác hơn. Bạn cũng biết khi nào ca đẻ đã xong và khi nào còn con trong bụng mẹ.

8 dấu hiệu cho thấy chó sắp đẻ

Không phải con chó nào cũng có đủ cả tám dấu hiệu. Nếu thấy từ ba dấu hiệu trở lên, hãy chuẩn bị đỡ đẻ. Nhiệt độ hậu môn giảm là dấu hiệu đáng tin nhất.

Nhóm 1: nhiệt độ và ăn uống (2 dấu hiệu)

• Nhiệt độ hậu môn giảm. Nhiệt độ bình thường của chó khoảng 37 đến 39°C. Khoảng 8 đến 24 giờ trước khi chuyển dạ, nhiệt độ thường tụt xuống dưới 37°C. Hãy đo hai lần mỗi ngày từ ngày thứ 58 của thai kỳ. Đo cùng giờ, bằng nhiệt kế điện tử có bôi trơn. Hãy theo dõi xu hướng thay vì chỉ dựa vào một lần đo.
• Bỏ ăn hoặc ăn rất ít. Dấu hiệu này thường xuất hiện trong 12 đến 24 giờ trước khi đẻ. Tuy nhiên, một số chó vẫn ăn bình thường. Vì vậy, đây không phải dấu hiệu loại trừ.

Nhóm 2: hành vi (3 dấu hiệu)

• Làm ổ. Chó cào sàn, đào chăn, tha khăn hoặc chui vào góc kín và tối.
• Bồn chồn, thở gấp, run. Chó đi lại liên tục, nằm xuống rồi đứng dậy. Chó thở hổn hển, đôi khi run nhẹ.
• Thay đổi hành vi. Chó có thể bám chủ không rời. Ngược lại, chó có thể muốn ở một mình và gắt hơn bình thường.

Nhóm 3: thay đổi trên cơ thể (3 dấu hiệu)

• Âm hộ sưng mềm. Âm hộ có dịch nhầy trong hoặc hơi đục. Chó cũng hay liếm vùng này liên tục.
• Bầu vú căng. Chó có thể ra sữa non. Dấu hiệu này có thể xuất hiện từ vài ngày đến vài giờ trước khi đẻ. Vì vậy, đừng dùng riêng nó để đoán giờ đẻ.
• Nôn nhẹ hoặc đi phân lỏng. Nguyên nhân là co thắt tử cung và căng thẳng. Dấu hiệu này thường gặp ở giai đoạn đầu của chuyển dạ.

Khi chó bắt đầu rặn rõ rệt, hãy theo dõi theo ba giai đoạn dưới đây.

Ba giai đoạn của quá trình đẻ ở chó

Quá trình đẻ ở chó đi qua ba giai đoạn. Biết chó đang ở giai đoạn nào giúp bạn đánh giá đúng. Bạn sẽ biết khi nào mọi thứ vẫn bình thường.

Ba điều chủ nuôi hay thắc mắc

• Dây rốn: chó mẹ thường tự cắn đứt và liếm sạch con. Nếu mẹ không làm, hãy lau nhẹ mũi và miệng chó con bằng khăn sạch. Sau đó cột dây rốn bằng chỉ sạch, cách bụng khoảng 2 đến 3 cm. Cắt phía ngoài chỗ cột rồi sát trùng.
• Dịch xanh đen: đây là dấu hiệu bình thường khi xuất hiện cùng hoặc sau con đầu tiên. Lúc đó nhau thai bắt đầu bong. Nếu thấy dịch xanh đen mà chưa có con nào ra, hãy gọi bác sĩ thú y.
• Đếm nhau thai: mỗi chó con có một nhau. Nếu số nhau ít hơn số con, nhau có thể còn sót trong tử cung. Khi đó hãy nhờ bác sĩ kiểm tra.

Chuẩn bị ổ đẻ và dụng cụ cần có tại nhà

Chuẩn bị ổ đẻ

Hãy chuẩn bị ổ đẻ khoảng một tuần trước ngày dự sinh. Việc này giúp chó mèo mẹ có thời gian làm quen. Ổ nên đặt ở nơi yên tĩnh, ấm, tránh gió và ít người qua lại. Ổ cần đủ rộng để mẹ nằm duỗi chân. Thành ổ vừa đủ thấp cho mẹ ra vào, nhưng chó con chưa thể bò ra ngoài. Lót khăn hoặc giấy báo sạch để thay nhanh khi bẩn.

Giữ ấm cho chó mèo con

Chó mèo con mới sinh chưa tự giữ được thân nhiệt. Tuần đầu, môi trường cần khoảng 29 đến 32°C, rồi giảm dần. Nếu dùng đèn sưởi hoặc túi chườm, hãy bọc kín nguồn nhiệt. Hãy để con có chỗ tránh nóng để không bị bỏng.

Dụng cụ nên có sẵn

• Nhiệt kế điện tử thú y và gel bôi trơn.
• Khăn sạch, khăn giấy và găng tay y tế dùng một lần.
• Chỉ sạch và kéo đã khử trùng để xử lý dây rốn.
• Dung dịch sát trùng rốn, ví dụ povidone iodine.
• Cân điện tử nhỏ để cân từng con ngay sau khi sinh.
• Sổ ghi giờ đẻ, số con, cân nặng và màu dịch.
• Hộp nhỏ lót khăn ấm để giữ chó con khi mẹ đẻ con tiếp theo.
• Sữa thay thế và bình bú cho chó mèo con, dùng theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
• Số điện thoại và địa chỉ phòng khám thú y có trực ban đêm.

Mèo sắp đẻ có dấu hiệu gì?

Mèo mang thai khoảng 63 đến 66 ngày. Dấu hiệu sắp đẻ ở mèo giống chó ở nhiều điểm. Tuy vậy, có vài khác biệt quan trọng.

• Dấu hiệu thường gặp: mèo bỏ ăn hoặc ăn ít trong 12 đến 24 giờ trước khi đẻ. Mèo tìm chỗ kín và tối, như tủ quần áo, gầm giường hay hộp giấy. Mèo có thể kêu nhiều hoặc rất im lặng. Ngoài ra, mèo liếm âm hộ, thở gấp, bầu vú căng và có dịch nhầy.
• Nhiệt độ hậu môn: cách đo này ít đáng tin ở mèo hơn ở chó. Nhiều mèo cũng căng thẳng khi bị đo. Vì vậy, bạn không cần dựa vào cách này.
• Nhịp đẻ: mèo con thường ra cách nhau 10 đến 60 phút. Tuy nhiên, mèo có thể tạm ngừng đẻ nếu bị làm phiền hoặc căng thẳng. Hãy để mèo yên, chỉ quan sát từ xa và hạn chế người ra vào.
• Khi nào cần gọi bác sĩ: hãy gọi nếu mèo rặn mạnh liên tục 30 đến 60 phút mà không ra con. Hãy gọi nếu mèo nghỉ hơn 2 giờ mà vẫn bồn chồn, kêu đau hoặc rặn. Cũng hãy gọi khi có dịch xanh đen hoặc nhiều máu tươi trước khi con đầu tiên ra.

Có thể bạn không rõ ngày phối, hoặc mèo đã phối nhiều lần. Khi đó, siêu âm hoặc X-quang tại phòng khám thú y giúp xác định ngày dự sinh và số con.

Chó đẻ khó: khi nào cần đưa đi bác sĩ thú y ngay?

Phần lớn chó đẻ bình thường. Tuy nhiên, đẻ khó có thể nguy hiểm cho cả mẹ và con.

Các tình huống cần gọi bác sĩ thú y ngay

Hãy gọi bác sĩ thú y hoặc đưa chó đến phòng khám nếu gặp tình huống sau:

• Quá khoảng 68 đến 70 ngày kể từ ngày phối mà chưa có dấu hiệu chuyển dạ.
• Nhiệt độ hậu môn đã giảm nhưng sau 24 giờ vẫn không có dấu hiệu chuyển dạ thật.
• Giai đoạn bồn chồn, thở gấp kéo dài hơn 24 giờ mà không rặn.
• Rặn mạnh liên tục 30 đến 60 phút mà không ra con.
• Rặn yếu, ngắt quãng trong 2 đến 4 giờ mà không ra con.
• Nghỉ hơn 2 giờ giữa hai con, trong khi chó vẫn bồn chồn, rặn hoặc còn con trong bụng.
• Thấy bọc ối hoặc một phần chó con nhưng không ra tiếp trong khoảng 10 đến 15 phút.
• Dịch xanh đen khi chưa có con nào ra. Chảy máu đỏ tươi liên tục. Dịch có mùi hôi như mủ.
• Chó mẹ lả đi, nôn nhiều, sốt, run rẩy hoặc co giật.

Nhóm chó có nguy cơ đẻ khó cao

Một số chó có nguy cơ đẻ khó cao hơn. Đó là chó mõm ngắn như bulldog và pug, chó giống nhỏ, chó đầu to và chó béo phì. Nhóm này còn gồm chó đẻ lứa đầu khi đã lớn tuổi và chó từng đẻ khó. Với các chó này, hãy trao đổi với bác sĩ thú y về kế hoạch đẻ từ trước. Kế hoạch có thể gồm cả mổ lấy thai.

Cần chuẩn bị và tránh gì khi gọi bác sĩ

Khi gọi, hãy báo ngày phối, giờ nhiệt độ giảm và số con đã ra. Hãy báo cả thời điểm con cuối cùng ra và màu dịch. Không tự kéo chó con ra bằng tay hay dụng cụ. Không tự dùng thuốc thúc đẻ (oxytocin) hoặc canxi khi chưa có chỉ định. Dùng sai có thể gây vỡ tử cung hoặc rối loạn nhịp tim.

Chăm sóc chó mèo mẹ và con sau khi sinh

Sau khi đẻ xong, mẹ và con vẫn cần được theo dõi sát. Việc này kéo dài trong vài tuần đầu. Nếu có điều kiện, hãy đưa cả mẹ và con đi khám trong 24 đến 48 giờ sau sinh. Bác sĩ sẽ kiểm tra sót thai, sót nhau và sức khỏe chó mèo con.

Chăm sóc chó mèo mẹ

• Cho mẹ ăn thức ăn giàu năng lượng và đạm. Có thể dùng loại dành cho giai đoạn cho con bú hoặc cho chó mèo con. Hãy chia thành nhiều bữa nhỏ và luôn để nước sạch.
• Sản dịch màu nâu đỏ hoặc xanh đen là bình thường nếu không hôi và giảm dần. Dịch có mùi hôi, có mủ, ra nhiều hoặc kèm sốt cần được khám ngay.
• Hãy kiểm tra vú mỗi ngày. Vú cứng, nóng, đỏ và đau có thể là viêm vú.
• Hạ canxi huyết thường gặp từ 1 đến 4 tuần sau sinh. Bệnh hay gặp ở chó mẹ nhỏ nuôi ổ đông. Dấu hiệu là run, đi loạng choạng, thở gấp hoặc co giật. Đây là tình huống cấp cứu.

Chăm sóc chó mèo con

• Đảm bảo con bú sữa đầu trong những giờ đầu đời. Con khỏe thường no tròn, ngủ yên và bú liên tục.
• Hãy cân con hằng ngày. Con không tăng cân hoặc sụt cân trong 24 giờ cần được báo cho bác sĩ thú y. Con hay kêu liên tục và bò xa mẹ cũng là dấu hiệu bất thường.
• Giữ ấm cho con, tránh gió lùa và tránh để ổ ẩm ướt.
• Chó mèo con thường bắt đầu tẩy giun từ khoảng 2 đến 3 tuần tuổi. Lịch tẩy giun và tiêm phòng cụ thể cần theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Câu hỏi thường gặp về chó sắp đẻ

Chó sắp đẻ có dấu hiệu gì?

Dấu hiệu thường gặp là nhiệt độ hậu môn giảm xuống dưới khoảng 37,5°C. Chó cũng bỏ ăn, làm ổ, bồn chồn và thở gấp. Âm hộ sưng mềm và có dịch nhầy. Chó thường đẻ trong vòng một ngày sau khi nhiệt độ giảm.

Chó mang thai bao lâu thì đẻ?

Trung bình khoảng 63 ngày kể từ ngày phối. Thời gian này nằm trong khoảng 58 đến 68 ngày.

Chó đẻ mất bao lâu thì xong?

Cả ổ thường mất 3 đến 12 giờ. Có thể kéo dài đến 24 giờ. Giữa hai chó con thường cách 15 đến 60 phút, đôi khi đến 2 giờ.

Làm sao biết chó đã đẻ hết con?

Chó mẹ thôi rặn, bình tĩnh lại và nằm cho con bú là dấu hiệu tốt. Cách chắc chắn nhất là đối chiếu với số con đếm được trên X-quang hoặc siêu âm. Nếu chó vẫn bồn chồn, rặn hoặc chảy dịch xanh đen kéo dài, hãy đưa đi khám.

Chó mẹ ăn nhau thai có sao không?

Đây là bản năng bình thường. Ăn một vài cái thường không sao. Nhưng ăn nhiều có thể gây nôn hoặc tiêu chảy. Vì vậy, bạn có thể dọn bớt nhau khi chó mẹ đã đẻ xong con.

Mèo sắp đẻ có dấu hiệu gì?

Mèo thường bỏ ăn và tìm chỗ kín, tối. Mèo có thể kêu nhiều hoặc rất im lặng. Mèo liếm âm hộ, thở gấp và có dịch nhầy. Mèo mang thai khoảng 63 đến 66 ngày.

Kết luận

Chó sắp đẻ thường báo hiệu bằng nhiệt độ hậu môn giảm, bỏ ăn, làm ổ và bồn chồn. Hãy chuẩn bị ổ đẻ sớm và đo nhiệt độ từ ngày thứ 58. Hãy ghi lại giờ giấc của từng con. Đồng thời, hãy nắm rõ các mốc cần gọi bác sĩ thú y. Khi nghi ngờ đẻ khó, đưa chó đi khám sớm luôn an toàn hơn chờ đợi.

Bạn cần tư vấn về dụng cụ đỡ đẻ hoặc sữa thay thế? Bạn cũng có thể hỏi về thức ăn cho chó mèo mang thai và cho con bú. Hãy liên hệ để được hỗ trợ.