Viêm tai giữa ở chó mèo – Dấu hiệu sớm thường bị bỏ qua khiến bệnh nặng nhanh

Là bác sĩ thú y chuyên về da – tai – mũi – họng hơn 10 năm, tôi gặp rất nhiều bệnh nhân chó mèo đến khám trong tình trạng viêm tai giữa hoặc tai trong mà chủ nuôi không hề biết rằng dấu hiệu đã xuất hiện từ rất sớm. Viêm tai giữa không chỉ gây đau đớn, mất thăng bằng, mà còn có thể để lại di chứng thần kinh nếu điều trị muộn.

Bài viết này giúp người nuôi hiểu đúng nguyên nhân, triệu chứng, cách chẩn đoán và phác đồ điều trị hiệu quả để tránh tái phát dai dẳng.

1. Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là tình trạng viêm nhiễm nằm phía sau màng nhĩ, thuộc phần tai giữa – nơi chứa chuỗi xương con (búa, đe, bàn đạp) và hệ thống dẫn truyền âm thanh.
Khi lớp màng nhĩ bị viêm, thủng hoặc khi tai ngoài nhiễm nặng, vi khuẩn – nấm men sẽ lan xuống tai giữa.

Đây là bệnh nặng hơn rất nhiều so với viêm tai ngoài thông thường.

2. Nguyên nhân thường gặp

• Viêm tai ngoài kéo dài nhưng không điều trị triệt để (phổ biến nhất).

• Malassezia (nấm men) phát triển mạnh trong môi trường ẩm.

• Vi khuẩn Gram âm như Pseudomonas – gây mùi hôi, tiết dịch xanh vàng.

• Dị ứng (dị ứng thức ăn, dị ứng môi trường).

• Cấu trúc tai đặc biệt: Cocker, Poodle, Shiba, mèo tai cụp.

• Màng nhĩ bị thủng do chà tai, ngoáy tai không đúng cách.

3. Dấu hiệu sớm rất dễ bị bỏ qua

Phần lớn ca viêm tai giữa tại MonVet đến khám khi đã xuất hiện:

• Nghiêng đầu

• Mất thăng bằng

• Lắc đầu liên tục

• Đau, không cho chạm vào tai

Nhưng trước đó vài tuần – vài tháng, bệnh đã có dấu hiệu sớm mà chủ nuôi ít để ý:

🔹 Tai hơi hôi hoặc ẩm nhưng không đỏ rực

Malassezia giai đoạn nhẹ chỉ gây mùi men nhẹ, không quá khó chịu.

🔹 Chó mèo thi thoảng lắc đầu một cái

Mức độ nhẹ khiến chủ nuôi nghĩ là “bọ bay vào tai”.

🔹 Có ít dịch vàng nhạt hoặc nâu đen

Tưởng là ráy tai bình thường.

🔹 Gãi tai tối, nhất là sau tắm hoặc sau khi trời nóng

Do ẩm độ làm nấm men phát triển.

Những dấu hiệu này nếu không can thiệp kịp thời, viêm tai ngoài sẽ tiến triển xuống tai giữa.

4. Khi nào nghi ngờ viêm tai giữa?

Nếu thú cưng có 1 trong 5 dấu hiệu sau, nên đi khám ngay:

• Nghiêng đầu liên tục về một bên

• Đi loạng choạng, mất thăng bằng

• Nôn, chóng mặt

• Quay vòng tròn

• Đau nhiều khi chạm vào gốc tai

Đây là dấu hiệu bệnh đã lan vào hệ thống tiền đình.

5. Chẩn đoán tại phòng khám thú y

Tại MonVet, quy trình chẩn đoán viêm tai giữa bao gồm:

✔ Soi tai (otoscope):

Kiểm tra ống tai, tình trạng màng nhĩ.

✔ Nhuộm soi dịch tai (cytology):

Xác định Malassezia, vi khuẩn Gram âm/Gram dương.

✔ Nội soi tai (nếu cần):

Đánh giá thủng màng nhĩ, mức độ viêm.

✔ X-quang/CT:

Dùng cho các ca nghi nhiễm lan sâu hoặc có biến chứng.

6. Điều trị viêm tai giữa

Điều trị viêm tai giữa không giống viêm tai ngoài. Phác đồ thường gồm:

1 – Thuốc toàn thân

• Kháng sinh: theo kết quả nhuộm soi hoặc cấy

• Thuốc chống viêm giảm đau

• Thuốc kháng nấm (nếu có Malassezia)

2 – Làm sạch tai đúng kỹ thuật

Tại phòng khám – không khuyến cáo tự làm ở nhà.

3 – Thuốc nhỏ tai chuyên biệt

Loại dành cho viêm tai có thủng màng nhĩ hoặc nghi ngờ thủng.

4 – Điều trị nguyên nhân nền

• Dị ứng thức ăn

• Dị ứng môi trường

• Môi trường sống quá ẩm

• Tắm gội không đúng loại sữa tắm

7. Cách phòng ngừa tái phát

• Vệ sinh tai 1–2 lần/tuần (đúng dung dịch chuyên biệt).

• Tránh để tai ẩm sau tắm.

• Cắt lông trong ống tai cho các giống lông xoăn.

• Khám da – tai định kỳ 1–2 tháng/lần cho chó mèo có cơ địa dị ứng.

Kết luận

Viêm tai giữa là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Chủ nuôi cần chú ý những dấu hiệu kín đáo, đặc biệt là mùi hôi nhẹ hoặc lắc đầu thi thoảng.

Nếu thú cưng có dấu hiệu nghi ngờ, hãy đưa đến phòng khám để được kiểm tra tai bằng otoscope và nhuộm soi dịch tai – đây là bước then chốt để điều trị đúng hướng.